Dr. R. K. Shrestha, S. Acharya
सारAbstract
यस अध्ययनले नेपालका पहाडी क्षेत्रहरूमा परम्परागत कृषि प्रणालीमा जलवायु परिवर्तनले पारेको प्रभावको विश्लेषण गरेको छ। विगत दुई दशकको मौसम सम्बन्धी तथ्याङ्क र स्थानीय कृषकहरूसँगको सर्वेक्षणमा आधारित भई यो अनुसन्धान तयार पारिएको हो। नतिजाले तापक्रममा वृद्धि र अनियमित वर्षाका कारण स्थानीय बालीनालीको उत्पादकत्वमा ह्रास आएको देखाउँछ। कृषकहरूले अनौपचारिक रूपमा अपनाएका अनुकूलनका उपायहरू पर्याप्त नभएकाले वैज्ञानिक र नीतिगत सहयोगको आवश्यकता देखिन्छ।
पूर्ण पाठFull Text
१. परिचय
नेपाल एक कृषिप्रधान देश हो जहाँ ठूलो जनसंख्या जीविकोपार्जनका लागि परम्परागत खेतीपातीमा निर्भर छ। पछिल्ला वर्षहरूमा जलवायु परिवर्तनका कारण कृषि क्षेत्र सबैभन्दा बढी प्रभावित भएको छ।
२. विधि
यस अनुसन्धानका लागि नेपालको मध्य-पहाडी क्षेत्रका १०० घरधुरीमा सर्वेक्षण गरिएको थियो। साथै, सन् २००५ देखि २०२५ सम्मको तापक्रम र वर्षाको तथ्याङ्क विश्लेषण गरिएको थियो।
३. निष्कर्ष
-
वर्षाको ढाँचामा परिवर्तन: मनसुन ढिलो सुरु हुने र छोटो समयमा भारी वर्षा हुने प्रवृत्ति बढेको छ।
-
उत्पादनमा ह्रास: स्थानीय धान र मकैको उत्पादनमा १५% सम्मको गिरावट आएको पाइएको छ।